Nhớ từ vựng lâu hơn, khoa học về ôn tập ngắt quãng và tự kiểm tra
Vì sao đọc lại danh sách từ không giúp nhớ lâu, còn tự kiểm tra giúp nhớ 80% sau một tuần. Cách áp dụng ôn ngắt quãng 1, 3, 7, 14, 30 ngày cho việc học nói.
Bạn học 20 từ mới hôm nay, ngày mai nhớ 10, tuần sau còn 3. Không phải trí nhớ bạn kém: đó là cách não hoạt động. Tin tốt là có hai kỹ thuật được nghiên cứu rất kỹ giúp bạn nhớ lâu hơn nhiều, mà không phải học nhiều giờ hơn.
Tự kiểm tra: cố nhớ lại trước khi xem đáp án
Năm 2008, Jeffrey Karpicke và Henry Roediger công bố trên tạp chí Science một thí nghiệm với sinh viên học các cặp từ tiếng Swahili – tiếng Anh. Sau khi đã nhớ được một từ, có nhóm tiếp tục được kiểm tra từ đó trong các lần sau, có nhóm bỏ từ đó ra khỏi các lần kiểm tra.
Một tuần sau, nhóm tiếp tục tự kiểm tra nhớ khoảng 80% số từ. Nhóm bỏ ra chỉ nhớ 33–36%. Việc cố lấy thông tin ra khỏi trí nhớ chính là thứ làm trí nhớ mạnh lên, không phải việc nhìn lại thông tin.
Áp dụng cho học nói: đừng chỉ đọc lại câu đúng. Hãy che câu đúng, tự nói ra, rồi mới so.
Ôn ngắt quãng: ôn lúc sắp quên
Nếu ôn một câu 5 lần trong một buổi, bạn nhớ nó rất rõ… cho đến tuần sau. Nếu ôn 5 lần rải ra nhiều ngày, mỗi lần cách xa hơn, bạn nhớ lâu hơn hẳn. Bài tổng hợp của Cepeda và cộng sự (2006) trên hàng trăm nghiên cứu cho thấy học rải ra (distributed practice) hiệu quả hơn học dồn (massed practice), và khoảng cách tốt nhất tăng theo thời gian bạn cần nhớ.
Một lịch ôn đơn giản, dễ làm theo:
| Lần ôn | Sau lần trước |
|---|---|
| 1 | 1 ngày |
| 2 | 3 ngày |
| 3 | 7 ngày |
| 4 | 14 ngày |
| 5 | 30 ngày |
Nếu một lần ôn bạn nói sai, câu đó quay về đầu lịch và ôn lại vào ngày mai.
Ôn cái gì thì đáng nhất?
Không phải danh sách từ trong sách, mà là những câu chính bạn đã nói sai. Lỗi bạn đã mắc là lỗi bạn có khả năng lặp lại cao nhất. Mỗi lần được sửa, hãy lưu lại cặp: câu bạn đã nói và câu đúng.
Cách Mở Mic áp dụng
- Mọi câu được gia sư hoặc nhân vật sửa, và từ mới trên bảng, tự vào sổ tay.
- Sổ tay nhắc ôn theo lịch 1, 3, 7, 14, 30 ngày.
- Khi ôn, câu đúng bị che; bạn phải nói lại và máy kiểm tra bạn đã nói đủ những chỗ từng sai mới tính là đạt. Xem đáp án trước khi nói thì câu được giữ ở mức cũ.
- Gia sư thỉnh thoảng hỏi lại từ bạn đã học đúng tại chỗ đó trong phố, một kiểu tự kiểm tra gắn với không gian.
Mười phút ôn đúng cách mỗi ngày đáng giá hơn một buổi học dồn ba tiếng cuối tuần.
Nguồn tham khảo
- Karpicke, J. D., & Roediger, H. L. (2008). The critical importance of retrieval for learning. Science, 319. Tóm tắt của Đại học Purdue.
- Cepeda, N. J., Pashler, H., Vul, E., Wixted, J. T., & Rohrer, D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: A review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3).
